Sayın Üyemiz,
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nden Odamıza intikal eden yazıda; ülkemiz ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) arasında bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanmasına yönelik müzakerelerin yürütüldüğü ve anılan müzakereler kapsamında STA'nın üçüncü bölümü olması öngörülen menşe kuralları ve idari işbirliğine ilişkin görüşmelerin devam ettiği bildirilmiştir.
Yazıda, bahse konu STA'nın Menşe Kuralları Bölümünde yer alması öngörülen ve müzakereleri yürütülen Tamamen Elde Edilmiş Eşya hükmünde, Taraflardan birinin karasuları dışında kendi gemileri ile elde edilen balıkçılık ürünlerinin ve bu ürünlerden kendi fabrika gemilerinin güvertesinde üretilen ürünlerin Taraf ülke menşeini kazanacağının düzenlendiği, anlaşma metninde "kendi gemileri" ve "kendi fabrika gemileri" ifadelerinin bulunmakta olduğu belirtilmiştir.
Ayrıca, STA kapsamında faaliyet gösterecek mezkur gemilerin bu tanımların kapsamına girebilmesi için; "ülkemiz veya KİK ülkelerinin birinde kayıtlı olanlar, bu Taraflardan biri bayrak altında seyredenler ve %50'den fazlası bu Tarafların vatandaşlarına ait olanlar ya da sahipliklerinin şirketlerde bulunması hâlinde, şirket merkezi ve ana işyeri bu Taraflardan birinde bulunanlar ve %50'den fazlası bu Taraflara ait olanlar veya bu Tarafların kamu tüzel kişilerine veya bu Tarafların vatandaşlarına ait olanlar" şeklinde müzakere edilmiş olan koşulların karşılanmasının gerektiği ifade edilmektedir.
Yazıda, söz konusu önerinin, ülkemizin de aralarında bulunduğu Pan Avrupa Akdeniz (PEM) Bölgesi ülkeleri arasında uygulanan Pan Avrupa Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon adı verilen uluslararası sözleşme hükümleriyle uyumlu olarak hazırlandığı bildirilmekte olup, bahse konu öneride yer alan gemilerin sahipliğine ilişkin "%50'den fazlası" ifadesi yerine KİK tarafınca "en az %51" ibaresinin kullanılmasının önerildiği belirtilmektedir.
Yazıda devamla, mezkur STA müzakeresinde gemilerin sahipliğine ilişkin KİK tarafınca önerilen gemi sahipliğine dair yüzdelik ifadenin, ülkemizdeki uygulamalar kapsamında, konuya ilişkin uluslararası taahhütlerimiz ve bu alandaki mevzuatımız gözönünde bulundurularak, uygunluğuna dair görüş talep edilmektedir.
Bu itibarla, mezkur talebe istinaden Odanızın görüş, öneri ve değerlendirmelerinin Birliğimize 14 Eylül 2026 saat 12.00’ye kadar Odamıza (yyilmaz@kayso.org.tr ) iletilmesi hususunu,
Bilgilerinize sunarız.
Saygılarımızla,